برایم سخت است بنویسم از اینجا به بعد چه کردم. چون کار نکرده نگذاشتم و همین طور در باتلاق سردرگمی بیشتر و بیشتر فرو رفتم.

شروع به مطالعه کتاب‌های مرتبط با پیدا کردن ماموریت و در عین حال امتحان کردن مسیرهای مختلف کردم. همه سخنوران این حوزه می‌گفتند باید مسیری انتخاب کنید که به آن علاقه دارید و اگر در آن مسیر باورهای درست داشته باشید امکان ندارد نتیجه نگیرید.

حالا مشکل از یکی تبدیل شده بود به هزارتا. من به چه مسیری علاقه دارم؟ چه باورهایی در مورد آن مسیر دارم؟ چه طور می‌توانم در آن مسیر پیش بروم؟ چه طور می‌توانم باورهایم را از نو بسازم و هزاران سوال دیگر.

واقعا نمی‌دانستم به چه حوزه‌ای علاقه‌مندم. (البته تصور نکنید که الان دقیقا می‌دانم 🙊). همانطور که گفتم شروع به امتحان کردن بسیاری از رشته‌ها کردم و تقریبا در اکثر آن‌ها مدرک گرفتم.

از ورزش شروع کردم چون چند سالی بود که انجامش می‌دادم و برایم ساده‌تر به نظر می‌آمد. چندین سال به صورت منظم در جهت سلامتی و البته خوش اندامی ورزش می‌کردم. رفتم در کلاس‌های مربی‌گری شرکت کردم. دوباره کلی درس خواندم و امتحان دادم. در همان مسیر دریافت مدرک، دست راستم کمی آسیب دید. آنجا به این نتیجه رسیدم که شاید این شغلی نباشد که بتوان برای تمام عمر انجام داد. البته باید بگویم که استدلال هایم در تمام رشته‌هایی که امتحان کردم معمولا به همین شکل پایه و اساس محکمی نداشتند و با کوچکترین تلنگر به سمت این نتیجه‌گیری سوق پیدا می‌کردم.

بعد از ورزش همین روند را در بسیاری از رشته‌ها پیش بردم. از جمله خیاطی، طراحی‌لباس، آرایشگری، نجاری، خراطی، عروسک‌سازی، موسیقی، کرم‌سازی، کوچینگ، رقص، فرش‌بافی و … .

به شما حق می‌دهم اگر الان دو شاخ بزرگ بالای سرتان سبز شده باشد 😎.

ساناز کاشانکی

وارد دانشگاه در دوره فوق‌لیسانس شدم. بعد از ترم یک می بایست گرایش مورد نظر را انتخاب می‌کردیم. این گرایش را هم مثل شفافیتی که در مسیرهای قبلی داشتم، انتخاب کردم. روزها و ماه­ها را در دانشگاه گذراندم. دوستان خوبی در آنجا پیدا کردم. واحدها را پاس کردم. رسیدم به نقطه تدوین پایان نامه.

چون رشته تحصیلی را بسیار خوب فهمیده بودم، موضوع پایان نامه را طوری انتخاب کردم که بتواند یک تلفیقی از کار پایان نامه خواهرم و سایر پایان نامه‌های موجود از رشته‌های دیگر حوزه علوم انسانی باشد.

ادبیات موضوع را از آن‌ها به شکلی تلفیقی کپی کردم. آنجا مهارت تایپ ده انگشتی را به صورت حرفه‌ای یاد گرفتم تا بتوانم از روی پایان‌نامه‌های دیگر با سرعت بالا کپی کنم چون نمی‌توانستم کپی-پیست کنم. ناچار بودم حتما تایپ کنم. می‌بینید چه طور وقت ارزشمند یک دانشجوی پر بار مملکت را می‌گیرند. البته که شاید می‌شد کپی کرد، بهتر است بگویم من بلد نبودم این کار را انجام دهم. حتما دست تقدیر این طور بود که من بتوانم تایپ 10 انگشتی را خوب یاد بگیرم چون در مسیرهای بعدی زندگی به یاریم آمد.

قسمت آماری پایان‌نامه را هم برون‌سپاری کردم. قبل از رسیدن به نقطه دفاع از این پژوهش عمیق و اثرگذار، یکی از هم‌کلاسی‌هایم پیشنهاد کار در یک شرکت را به صورت پاره‌وقت به من داد.

من آنجا مشغول شدم و کارم این بود که در کنار مشاور، یک کار کوچکی در حوزه تحصیلی خود انجام می‌دادم. این اولین تجربه کاری مرتبط با تحصیلات من بود. همانقدر که درس‌ها را در دانشگاه خوب فهمیده بودم، این کار را هم با همان دقت انجام می‌دادم اما همین کار گشایشی برای وارد شدن به یک زندگی جدید برای من شد.

بعد از چند ماه کار، برادر مدیرعامل که مسئولیت آموزش را در آن شرکت بر عهده داشت من را اخراج کرد. این اولین شکست عشقیِ من در حوزه کاری بود. جالب اینجا بود که من از آن اخراج به هیچ عنوان احساس بدی نداشتم. بعد از آن به زندگی عادی پرداختم و به کار کردن روی پایان نامه ادامه دادم.

یک روز خانه­‌ی یکی از دوستان قدیمی‌ام بودم که موبایلم زنگ خورد. همان هم‌کلاسی‌ام بود که من را به آن شرکت معرفی کرده بود. گوشی را برداشتم با صدای خنده بلند، شروع به صحبت کرد. گفت تو چه خداییییی داری؟! این بدبخت را چه نفرینی کردی؟! مدیرعامل و برادرش هر دو اخراج شدند. من هم زدم زیر خنده و گفتم من اصلن نفرین نکردم. واقعا هم نکرده بودم و به آن موضوع اصلن فکر نمی‌کردم. هم کلاسی از من پرسید آیا دوباره می‌آیی اینجا سر کار. من هم بدون معطلی گفتم بله می‌آیم (عزت نفسم کجا رفته بود، نمی دانم ؟؟!!

دوباره شروع به کار در همانجا کردم. همزمان با کار در آنجا، در چند وبسایت کاریابی رزومه خود را آپلود کردم. بعد از 6 ماه کارِ پاره وقت در آن شرکت، یکی از شرکت‌های به نام ایران، نمی‌دانم از کدامیکی از وبسایت‌ها رزومه من را پیدا کردند و تماس گرفتند.

شرایط آن شرکت، بسیار با زندگی من هماهنگ بود. به خانه ما نزدیک بود. سرویس شخصی داشت. امکانات رفاهی خیلی متنوع و به لطف خدا دقیقا برای همان کار نصفه و نیمه‌ای که در شرکت قبلی انجام داده بودم نیرو می‌خواستند. به شکل شگفت‌آوری آنجا استخدام شدم و برای آن شگفتی بسیار بسیار خوشحال بودم. در آنجا مشغول به کار شدم و همزمان جلسه دفاع از پایان‌نامه را انجام دادم.

ساناز کاشانکی

اولین کاری که مورد پذیرش واقع شدم در منطقه هفت‌تیر تهران بود. آن زمان انتخاب برایم معنی نداشت می‌دانستم که باید یک کاری انجام دهم، فرقی نمی‌کند چه کاری.

انگار ذهنم از ابتدا برای “پاره‌شدن” برنامه‌ریزی شده بود. هر روز صبح ساعت 5 و چه بسا 4.5 از خواب بیدار می‌شدم تا بتوانم خود را به موقع به آنجا برسانم. یک دفتر وکالت بود و من به عنوان کارمند اداری، یک کار بسیار معنادار داشتم. می‌بایست کاغذها را بایگانی می‌کردم. یک تلفن به عنوان تنها تکنولوژی در اختیار داشتم و باید با یک سری از افراد تماس می‌گرفتم.

از آنجاییکه معنای کار مثل معنای رشته تحصیلی برایم روشن نبود واقعا به یاد نمی‌آورم که تماس می‌گرفتم و چه کاری انجام می‌دادم. یک سری جمله‌های مشخص به من گفته شده بود و من باید مثل ماشین همان‌ها را تکرار می‌کردم. همه‌ی کسانی که آنجا بودند همین کار را می‌کردند. وقتی از آن‌ها می‌پرسیدم می‌گفتند آرام صحبت کن اینجا دوربین دارد و مدیر ما را چک می‌کند. اصلن خوشش نمی‌آید که ما با هم حرف بزنیم. من هم چون دختر حرف گوش کنی بودم، ساکت می‌شدم.

خوشبختانه قلبم از آن محیط خوشش نیامد و من برای اولین بار ندای قلبم را شنیدم و بعد از چند هفته تصمیم گرفتم دیگر آنجا نروم. شکر می‌کنم خداوند را برای این هدایت و برای شنیدن آن ندا.

یک کار دیگر که تقریبا نزدیک به قزوین بود و در حوزه تیرچه و سیمان (کاملا مرتبط با رشته تحصیلیم😜😉) پذیرفته شدم. هر روز خروس‌خان یک مسیر طولانی را پیاده می‌رفتم، در یک ایستگاه می‌ایستادم تا سرویس مینی‌بوس بیاید دنبالم. سوار می‌شدم تا رسیدن به آنجا می‌خوابیدم. یک ماه کار کردم. مجددا از محیط و مافوق خوشم نیامد، تسویه کردم آمدم بیرون.

هنوز زمان جواب کنکور نرسیده بود. یکی نیست بگوید بابا جان یک مقدار قرار بگیر، بعد دوباره شروع کن. شروع به گشتن کردم. تمام شرکت‌هایی که درخواست کارمند اداری داشتند، می‌رفتم برای مصاحبه. این بار از همان ابتدا قبل از پذیرفتن کار، محیط را بررسی می‌کردم و ندای اولیه قلبم را جدی می‌گرفتم.

طی چندین روز تعداد زیادی شرکت برای مصاحبه رفتم. بالاخره یکی از آن‌ها که به نظر اسم و رسم دارتر بود انتخاب کردم. در منطقه شریعتی تهران بود. همچنان هر روز همان ساعت بیدار می‌شدم از کرج با مترو راهی تهران می‌شدم. تا برسم آنجا هلاک شده بودم و نیاز به 8 ساعت خواب دیگر داشتم. نمی‌دانم از کجا زندگی و کار برایم این طور معنا شده بود.

شاید باور نکنید ولی آنجا هم نمی‌دانستم دقیقا حوزه‌ی کاری شرکت چه چیزی است. فقط از محیط فیزیکی آن و احساسی که به من می‌داد، خوشم آمده بود. چند هفته رفتم سر کار. کامپیوترها رو به دیوار بود و مدیر دقیقا پشت سر ما نشسته بود. دقیقا مشابه یک اردوگاه کار اجباری.

اگر اشتباه نکنم بعد از چند هفته کار کردن، قرار شد فردای آن روز جواب کنکور بیاید. گفته بودند ساعت 7 صبح جواب را اعلام می‌کنند. کار را طبق معمول به مریم سپردم. مریم در دوره لیسانس رشته‌ی IT خوانده بود و خوشبختانه کار با اینترنت و کامپیوتر را می‌دانست. تعجب نکنید آن زمان هر کسی دسترسی به این امکانات نداشت. صبح که می‌رفتم سر کار تمام مدت در مترو با خود فکر می‌کردم اگر مریم خواب بماند چی؟ با خود فکر کردم وقتی رسیدم نزدیک محل کار در آن‌جا به دنبال کافی‌نت خواهم گشت. فراموش کرده بودم که وقتی می‌رسم آن جا هنوز هیچ بنی بشری بیدار نشده بود که مغازه را باز کند.

سپردم به دست خدا و رفتم سرکار. مدیر داشت با من در مورد یک کاری صحبت می‌کرد که پیام خواهر رسید و من چون خیلی انتظار می‌کشیدم حین صحبت ایشان آن را باز کردم تا ببینم نتیجه چه شده است. “ساناز رتبه‌ات 72 شده است”. به محض اینکه آن را خواندم، نحوه صحبت کردنم با مدیر تغییر کرد. سریعا به او گفتم اگر من فوق‌لیسانس قبول شوم شما می‌پذیرید که یک روزهایی را سر کار نیایم. انگار چند پله بالاتر رفته بودم. از نگاه بالاتری صحبت می‌کردم. انگار موشک هوا کرده بودم. البته آن زمان برای من قبول شدن در دانشگاه دولتی بین فامیل دست کمی از هوا کردن موشک نداشت.

ساناز کاشانکی

در دوره‌ی دبیرستان بدون هیچ تفکری می­‌دانستم که باید رشته­‌ی ریاضی-فیزیک را انتخاب کنم چون دو خواهر بزرگتر من آن رشته را می‌خواندند و در دوران ما بهترین رشته محسوب می­‌شد. رشته‌ی تجربی که طبق نظر خواهرهایم به درد ما نمی‌خورد چون ما خانوادگی از رشته‌های پزشکی و مرتبط با آن متنفر بودیم و با روحیه­‌ی ما سازگار نبود.

من شخصا هر آنچه خواهرهایم خصوصا خواهر وسط (مریم) مطرح می‌­کردند وحی منزل می‌­دانستم و تا سال­ها هیچ نیازی به فکر کردن احساس نمی‌کردم. آن دو به جای من فکر می‌­کردند و من صرفا اجرا می­‌کردم. شاید تصور کنید آن‌ها خیلی بزرگتر از من هستند اما سخت در اشتباه هستید. خواهر وسط یکسال و خواهر بزرگتر کمی بیشتر از دو سال، بزرگتر هستند. یعنی با کمی اغماض سه قلو هستیم.

بعد از دبیرستان، سالِ اول که آزمون کنکور شرکت کردم، رشته‌ی ریاضیِ محض در یکی از شهرها واقع در پشتِ نقشه ایران قبول شدم و همانجا فهمیدم که این رشته برای من نبوده است. هرچند نمی‌دانستم کدام رشته برای من است. هنر، انسانی، تجربی و … ؟؟؟!!!

این اولین مواجه من با سردرگمی و عدم توان تصمیم­‌گیری بود. تنها چیزی که می‌­دانستم این بود که رشته‌های هنر و زبان خط‌ِ قرمز است و نباید انتخاب شود. آن زمان اعتقاد بر این بود که شاگردهای تنبل به سراغ آن دو رشته می­‌روند بنابراین آن­ها خط خوردند. رشته‌ی تجربی هم که در ابتدا توضیح دادم برای ما ساخته نشده بود بنابراین فقط می‌ماند رشته‌ی علوم انسانی.

یکسال پشت کنکور ماندم و شروع به خواندن کتاب‌های رشته‌ی انسانی کردم و سال دوم وارد دانشگاه شدم.

ساناز کاشانکی